Onjo 11 april 2012
De SP wil duidelijkheid over de aanschaf van onbemande vliegtuigen -drones- door het ministerie van Defensie. SP-Kamerlid Jasper van Dijk vermoedt dat Europese aanbestedingsregels worden genegeerd. Defensie zou verschillende fabrikanten van drones laten meedingen naar de order maar eigenlijk al een keuze hebben gemaakt voor het Amerikaanse bedrijf General Atomics.
Drones zijn onbemande vliegtuigen die op afstand worden bestuurd en hebben camera’s en sensoren waarmee men over een groot gebied informatie kan vergaren. Het ministerie van Defensie wil vier van die toestellen aanschaffen. De Tweede Kamer besloot dat er een open aanbesteding moest komen waarbij meerdere bedrijven kunnen meedingen naar de order. Met de order is een bedrag van tussen de 100 en 250 miljoen euro gemoeid. De inschrijving stond open tot en met 1 april.
Reaper
Of er daadwerkelijk sprake is geweest van een open aanbesteding wordt in twijfel getrokken. In Reporter International meldde anonieme bronnen, betrokken bij het aanbestedingsproces, dat de luchtmacht de Reaper wil, een drone van Amerikaanse makelij. In andere toestellen is de luchtmacht volgens hen niet geïnteresseerd waardoor andere producenten van drones buiten spel staan.
Amerikaans product
‘Wat je niet moet uitschakelen is het gevoel bij de luchtmacht dat het toch het beste is om Amerikaans te kopen’, aldus militair historicus Christ Klep in Reporter International. Klep noemt het proces een ‘gelopen race’. Volgens Ko Colijn, directeur van Instituut Clingendael, is het niet vreemd dat voor een Amerikaans product wordt gekozen. Hij stelt: ‘hoe je het ook wendt of keert, Amerikaanse systemen zijn in dit opzicht toch een halve generatie verder en dus ook beter dan Europese alternatieven.’
‘Slechte zaak’
Van Dijk zou het een ‘zeer slechte zaak’ vinden als blijkt dat men al gekozen heeft voor de Amerikaanse drone. De aanbestedingsregels worden dan namelijk overtreden. ‘Het komt dus neer op een toneelstukje,’ aldus van Dijk. Bekijk hier de Kamervragen van het SP-Kamerlid.
Bewapenen drones
De drones worden niet gebruikt om bombardementen uit te voeren maar die mogelijkheid is er in de toekomst volgens van Dijk wel. In de brief die Hillen over de aanschaf van de drones naar de Tweede Kamer heeft gestuurd staat dat ze in eerste instantie niet bewapend worden ‘maar dat die optie er wel moet zijn’, aldus van Dijk.
Bekijk de uitzending 'Drones'.
