OnJo 15 juni 2012
Een aantal Nederlandse sportverslaggevers heeft tijdens de Olympische Zomerspelen in China in 2008 informatie vergaard voor de Nederlandse geheime dienst AIVD. Dat meldt de Telegraaf op basis van ‘goed ingelichte bronnen.’ De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) is geschrokken van de berichtgeving.
In totaal zouden zeven redacteuren en verslaggevers, onder wie freelancers, spionageactiviteiten voor de AIVD hebben ontplooid. Alle journalisten die de AIVD benaderde wilden meewerken met de inlichtingendienst. Een journalist zou uit principe een financiële vergoeding voor zijn hulp hebben geweigerd.
Foto’s
De verslaggevers hebben informatie vergaard en foto’s gemaakt van Chinese officials die contact hadden met Nederlandse vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en de overheid. Het bericht wordt vooralsnog niet bevestigd noch ontkend door de AIVD. Rob Bertholee, hoofd van de inlichtingendienst, zegt in een reactie geen mededelingen te doen over ‘concrete operationele activiteiten’.
NVJ geschrokken
'Dit is heel slecht', zegt Thomas Bruning, algemeen secretaris van de NVJ, in een reactie op het nieuws. Op Radio 1 zegt Bruning dat het ‘funest’ is voor de onafhankelijke journalistiek als de journalist betaald wordt door een geheime dienst. Als een journalist een terroristische aanslag voorkomt door samen te werken met de AIVD dan is dat volgens Bruning niet gek. Het maken van foto’s van officials is een ander verhaal. Bruning: ‘Dat is gewoon niet je rol, dan word je een verlengstuk van een veiligheidsdienst en dat moet je niet zijn. Dat is heel slecht voor je beroepsgroep, slecht voor je collega’s. Dus dit is eens maar nooit meer.’
Wettelijk verbod?
Met het nieuws wordt de vraag of een journalist door de AIVD mag worden ingezet om informatie te vergaren nieuw leven in geblazen. SP-Kamerlid Ronald van Raak is er fel op tegen dat journalisten een dubbelrol vervullen en wil een wettelijk verbod. Journalisten mogen volgens Van Raak geen verlengstuk zijn van de overheid. Daarmee zetten ze hun eigen veiligheid en de veiligheid van collega’s op het spel.
Hoofdredacteuren tegen dubbelfunctie
Uit een door Argos opgestelde enquête blijkt dat 91% van de hoofdredacteuren vindt dat een journalist niet voor een geheime dienst mag werken. Ondanks deze eensgezindheid vindt slechts 48% van de ondervraagden het wenselijk dat er een wettelijk verbod komt voor de inlichtingendiensten om de journalistiek als dekmantel te gebruiken. Lees het artikel en de resultaten van de enquête hier en luister naar de uitzending ‘De journalist als spion.’
