Onjo 27 september 2012
Groot-Brittannië moet een strafrechtelijk onderzoek instellen naar oliebedrijf Trafigura. Daar dringen Amnesty International en Greenpeace op aan in een rapport, dat dinsdag wordt overhandigd aan de UNEP, de milieuorganisatie van de Verenigde Naties.
In 2006 dumpte het schip Probo Koala, dat door Trafigura werd ingehuurd, afval voor de kust van Abidjan, Ivoorkust. Volgens Amnesty International en Greenpeace was de afval schadelijk en hadden meer dan 100.000 mensen medische hulp nodig als gevolg van de dumping.
Volgens de makers van het rapport speelt Groot-Brittannië een rol, omdat het Londense kantoor van Trafigura destijds het besluit had genomen voor de dumping.
Trafigura eerder in Amsterdam veroordeeld
Eind vorig jaar werd het oliebedrijf al in Amsterdam in hoger beroep veroordeeld in de zaak rond de Probo Koala en kreeg het een boete van 1 miljoen opgelegd. Volgens het hof was het vervoer illegaal en had Trafigura verzwegen dat het afval giftig was.
De andere partijen die in het beklaagdenbankje zaten, de gemeente Amsterdam en het Amsterdamse afvalverwerkingsbedrijf APS, gingen vrijuit. De Probo Koala vertrok op 5 juli 2006 uit Amsterdam. Het afval werd vanaf 19 augustus 2006 in Ivoorkust gelost.
‘Bestaande wetgeving genegeerd’
Amnesty International en Greenpeace stellen dat de betrokken overheden, waaronder Nederland, de bestaande wetgeving negeerden waardoor de dumping kon plaatsvinden. Daarnaast stellen zij in het rapport dat de slachtoffers in Ivoorkust nog steeds niet weten waaruit het afval bestond en leven ze nog steeds in onzekerheid over de langetermijneffecten daarvan op hun gezondheid. Daarbij hebben duizenden mensen nog steeds geen compensatie ontvangen.
‘Trafigura verantwoordelijk houden’
Het is volgens de maatschappelijke organisaties van belang dat Trafigura juridisch verantwoordelijk wordt gehouden voor de gebeurtenissen in Ivoorkust. Daarnaast vallen de betrokken regeringen, evenals de Ivoriaanse regering, veel te verwijten. Zij moeten hun wetgeving beter naleven.
Daartoe moeten Den Haag en het Openbaar Ministerie beter toegerust worden dergelijke illegale praktijken in het buitenland te onderzoeken en vervolgen. De Nederlandse overheid moet zich volgens de organisaties ook meer inspannen om de in Nederland gevestigde bedrijven te vervolgen.
Al tijden commotie
Er is al tijden commotie over Trafigura en de afval dumping door de Probo Koala. Er ontstonden enkele journalistieke twisten over de vraag of de gedumpte afval wel schadelijk was en of er wel slachtoffers zijn gemaakt. Volkskrant journalist Jeroen Trommelen volgde de Trafigura zaak op de voet en won in 2010 zelfs een Daniel Pearl award voor zijn onderzoek naar de vermeende vervuiling door Trafigura.
Wetenschapsjournalist van NRC Handelsblad Karel Knip deelde de lezing van Trommelen dat de afval die Trafigura loosde giftig was niet. Journalist Jaffe Vink schreef nog een kritisch boek over de verslaggeving door andere media over de zaak. In een uitzending van Radio OnJo komen Jeroen Trommelen en Karel Knip aan het woord. Luister de uitzending hier.
Lees het rapport van Greenpeace en Amnesty International HIER.
Uitzendingen over lozing van giftige stoffen in zee zie:
Reporter: ‘De giftige olie’
Argos: 'Van slurrie tot smurrie’ smurrie'
ZEMBLA: ‘De smerige olieroute’

