Onjo 01 oktober 2012
Het Adviespunt Klokkenluiders, dat vandaag in Den Haag officieel in het leven is geroepen, ligt direct onder vuur. Zo adviseert de Expertgroep Klokkenluiders mensen misstanden niet te melden bij dit adviespunt en zei oud-voorzitter van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, Pieter van Vollenhoven, 'niet zeer verheugd' te zijn met de nieuwe instantie.
Het Adviespunt Klokkenluiders is een onafhankelijke instantie die (mogelijke) klokkenluiders adviseert en ondersteunt. Het is er op gericht mensen die maatschappelijk misstanden willen aankaarten vertrouwelijk bij te staan. Werknemers, zzp'ers, uitzendkrachten, ex-werknemers, maar ook klanten en leveranciers kunnen alarm slaan over overheid en bedrijfsleven.
Het adviespunt is een initiatief van de ministeries van Binnenlandse Zaken en van Sociale Zaken en valt onder de Commissie advies- en verwijspunt klokkenluiden.
Kritiek
Al vanaf dag een is er kritiek op de het adviespunt. Zo heeft de instantie volgens critici te weinig bevoegdheden; het kan namelijk geen onderzoek doen naar (vermaarde) misstanden. Het adviespunt kan klokkenluiders slechts verwijzen naar andere onderzoeksinstanties.
Eerder deed SP- Tweede Kamerlid Ronald van Raak nog een wetsvoorstel om klokkenluiders te beschermen in een 'Huis voor Klokkenluiders'. Deze organisatie zou wel de bevoegdheden krijgen om onderzoek te doen en staat de klokkenluider eventueel financieel en juridisch bij.
Instantie moet melding onderzoeken
Daar komt het tot spijt van Van Vollenhoven niet van. Hij vindt dat klokkenluiders rechtstreeks terecht moeten kunnen bij een instantie die de melding onderzoekt, "zodat hij niet in een verkeerd nest terecht kan komen". Van Vollenhoven benadrukt in het radioprogramma 'Met het oog op morgen' de zwakke positie die klokkenluiders doorgaans hebben en ziet meer heil in het plan van Van Raak. Het idee van het SP-Kamerlid kon overigens op steun rekenen van een groot deel van de Tweede Kamer.
‘Instanties falen al tien jaar’
In een brief aan minister Spies van Binnenlandse Zaken laat de Expertgroep Klokkenluiders weten kritiek te hebben op de plannen van de overheid. ‘Wij ontraden klokkenluiders met klem om contact op nemen met het adviespunt. Het is geen meldpunt, maar een doorgeefluik naar bestaande instanties. En die instanties falen al meer dan tien jaar,’ reageert Gerrit de Wit, voorzitter van de Expertgroep Klokkenluiders.
Tijdelijk meldpunt
De organisatie van de Wit pleit voor een tijdelijk meldpunt en onderzoeksinstituut. Dat instituut, een initiatief van de stichting Expertgroep Klokkenluiders, zal klokkenluiders bijstaan met advies en hun meldingen verder gaan onderzoeken. Het project moet een voorloper worden van een onafhankelijk overheidsinstituut dat misstanden onderzoekt.
Lees hier de brief aan minister Spies van de expertgroep.
