Onjo 05 maart 2013
Afgelopen donderdag verklaarde de 25-jarige Amerikaanse militair Bradley Manning schuldig te zijn aan het lekken van geheime Amerikaanse overheidsdocumenten aan klokkenluiderssite WikiLeaks. Hij ontkent de aanklacht dat hij de vijand hiermee geholpen heeft. Manning verklaarde dat hij de gegevens naar buiten bracht om een debat over het Amerikaanse oorlogsbeleid op gang te krijgen. Is hem dat gelukt? En zijn de doembeelden die door de Amerikaanse regering werden geschetst uitgekomen?
Beide niet, stelt Ko Colijn, directeur van Instituut Clingendael, in Radio OnJo. ‘Het meest schokkende is dat na twee jaar de wereld er niet door veranderd is. En dat waren zo een beetje de claims van beide kanten.’
Debat?
Het openbaar maken van de documenten heeft volgens Colijn niet het debat dat Manning voor ogen had te weeg gebracht. Guus Valk, Amerika correspondent van NRC Handelsblad, beaamt dat. Valk: ‘Je kan je afvragen of hij heeft gekregen wat hij wil’. Ook de aandacht voor het lot van Bradley Manning ebde volgens Valk vrij snel weg. Voor de voorgeleiding van Manning bij het militair tribunaal was vrijwel geen media-aandacht.
Amerikaanse beschuldigingen
Geen of weinig debat dus volgens de experts, maar hoe zit het met de claims van de Amerikaanse overheid dat de openbaarmakingen zeer schadelijk zijn voor de Amerikaanse belangen? Colijn: ‘De beschuldigingen aan WikiLeaks van het ondermijnen van de Amerikaanse publieke moraal, de wil om oorlog te voeren en de wil om te interveniëren tegen slechte regimes, daar is niets van terecht gekomen. Dat is allemaal weer ingeslikt.’
Diplomatie niet geschaad
Hetzelfde geldt volgens Colijn voor de Amerikaanse diplomatie. ‘Ook de verwijten van Hillary Clinton dat het Amerikaanse diplomatieke netwerk hierdoor ondermijnd zou worden, gecorrumpeerd zou worden, dat niemand meer iets aan de Amerikanen zou willen vertellen en dat de interne bureaucratie niet meer zou werken is weer ingeslikt’, aldus Colijn.
Documenten nog steeds relevant
Zijn de gelekte documenten die na publicatie voor zoveel ophef zorgden daarmee definitief uit de gratie? Volgens Colijn niet. De WikiLeaks goudmijn bevat volgens hem nog genoeg interessante informatie. Journalisten hebben zoals hij dat zegt alleen het ‘laaghangende fruit’ geplukt. Colijn: ‘De journalistiek is er door bedolven en heeft er nog altijd niet alles uitgehaald wat er in zit want het is werkelijk schokkend wat er in staat.’
Luister naar Radio OnJo met daarin het gesprek met Valk en Colijn hier terug. Vanaf 29.15 begint de rubriek.
