28 januari 2010
AIVD en MIVD weigeren stukken Irak, CTIVD: onterecht
OnJo-redacteur Wil van der Schans op 4 februari in beroep.
Vanaf december 2008 probeert OnJo-redacteur Wil van der Schans inzage te krijgen bij de AIVD en MIVD over documenten aangaande de inval in Irak. Dat werd geweigerd. In maart werd de Commissie Davids ingesteld en deze zou benadeeld worden. Deze week werd een brief uit juni van de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) openbaar die daarin meldt dat dit geen moratorium op het verstrekken van gegegevens rechtvaardigt. Aanstaande donderdag 4 februari dient het beroep voor de rechtbank Den Haag. De voorzitter van de CTIVD is daar opgeroepen als getuige.
Vanaf december 2008 probeert OnJo-redacteur Wil van der Schans inzage te krijgen bij de AIVD en MIVD over documenten aangaande de inval in Irak. Het was in de periode dat er veel aandacht was voor de Nederlandse steun aan de inval in Irak. De regering had net tientallen vragen beantwoord aan de Eerste Kamer.
Wil van der Schans: “Het was hét moment om inzage te vragen bij de inlichtingendiensten over hun analyses aangaande Irak. Voor de kamervragen was alles al verzameld en na een periode van vijf jaar worden dit soort analyses, met weglating van bronnen en werkwijze openbaar gemaakt”.
Normaal gesproken hadden de AIVD en MIVD binnen drie maanden een beslissing moeten nemen. Maar dat werd met een maand uitgesteld. Op 8 maart 2009 werd de Commissie Davids ingesteld. Deze commissie, die recent het eindrapport uitbracht, ging onderzoek doen op hetzelfde terrein.
De AIVD en MIVD antwoordden vervolgens geen inzage te geven, omdat anders de Commissie Davids ernstig benadeeld zou worden in haar onderzoek. Van der Schans: “In meerdere opzichten was dit een loos argument. De Commissie Davids had recht op toegang tot alle informatie die ze wilde hebben, nergens werd duidelijk gemaakt dat publiciteit over deze zaak nadelig zou zijn en is er überhaupt geen goede belangenafweging gemaakt”.
Uit een gisteren door de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties gepubliceerde brief blijkt dat de Commissie van Toezicht op Inlichtingen en Veiligheidsdiensten (CTIVD) tijdens haar monitoringswerkzaamheden stuitte op de afwijzing van het verzoek van de OnJo-redacteur. Ruim een half jaar geleden, in juni 2009, schreef de CTIVD dat “ze niet inziet hoe het verstrekken van – voor de openbaarheid geschikte – gegevens zal leiden tot benadeling van de Commissie Davids”.
Op 1 oktober reageerden de AIVD en MIVD dat het gaat om een interdepartementale beleidslijn. Verder herhaalden de diensten dezelfde argumenten.
Een antwoord dat volgens de CTIVD “weinig hout snijdt. Het lijkt vooral te zijn ingegeven door de kennelijk als politiek noodzakelijk gevoelde behoefte één lijn te trekken en zo de gelederen gesloten te houden’”.
De CTIVD vindt dat indien er al sprake zou zijn van benadeling van de Commissie Davids dit niet zo zwaar kan wegen dat hiermee een moratorium op het verstrekken van gegegevens is gerechtvaardigd. “Aan het publieke belang van openbaarheid moet naar het oordeel van de Commissie een groter gewicht worden toegekend”.
“Zeker nu de Commissie al gerapporteerd heeft moeten de stukken zo snel mogelijk openbaar worden gemaakt”, aldus Van der Schans. “maar ook principieel is het belangrijk dat de rechtbank een oordeel velt. Journalistiek werk wordt op deze wijze ten onrechte gefrustreerd”.
Donderdag 4 februari om 13.30 uur dient in het Haagse Paleis van Justitie het beroep dat OnJo-redacteur Wil van der Schans aantekende. De voorzitter van de CTIVD, Mr A.H. van Delden is opgeroepen te komen getuigen.
